Bez kategorii

Światło wzmacnia adhezję tkanek roślin kosztem ich wzrostu

Adam Kuzdraliński47

Zespół z Osaka Metropolitan University wykazał, że białe światło zwiększa siłę adhezji pomiędzy epidermą a tkankami wewnętrznymi łodygi etiolowanych sadzonek grochu (Pisum sativum), jednocześnie ograniczając jej wydłużanie. Kluczowym czynnikiem okazał się kwas p-kumarowy (p-coumaric acid), który pod wpływem światła akumuluje się w ścianach komórkowych i – w wyniku oksydacyjnego sprzęgania fenoli – usieciowuje polisacharydy, mechanicznie […]

Czytaj więcej

Białko DHX29 odczytuje „drugi kod” mRNA i wycisza niestabilne geny

Adam Kuzdraliński52

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Kioto odkrył mechanizm, dzięki któremu komórki ludzkie rozróżniają wydajne i niewydajne kodony w mRNA, selektywnie wyciszając te ostatnie. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa białko DHX29 — helikaza RNA, która wiąże się z rybosomem odczytującym rzadkie kodony (nonoptimal codons) i rekrutuje kompleks białkowy GIGYF2–4EHP, inicjujący degradację danego transkryptu. Za pomocą […]

Czytaj więcej

Syntetyczne super-wzmacniacze umożliwiają precyzyjną immunoterapię glejaka

Adam Kuzdraliński66

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Edynburgu i UCL Cancer Institute opracował syntetyczne super-wzmacniacze (synthetic super-enhancers, SSE) — zaprojektowane konstrukty regulatorowe, które selektywnie aktywują ekspresję genów terapeutycznych w komórkach macierzystych glejaka wielopostaciowego (glioblastoma multiforme, GBM). SSE wykorzystują sieci transkrypcyjne kontrolowane przez czynniki transkrypcyjne SOX2 i SOX9, charakterystyczne dla komórek nowotworowych, co pozwala na precyzyjne ukierunkowanie terapii. […]

Czytaj więcej

Blokowanie degradacji wadliwych mRNA demaskuje komórki nowotworowe

Adam Kuzdraliński79

Zespół naukowców z University College London (UCL) wykazał, że farmakologiczne zahamowanie szlaku degradacji mRNA z przedwczesnymi kodonami stop, znanego jako NMD (nonsense-mediated mRNA decay), może znacząco zwiększyć rozpoznawalność komórek nowotworowych przez układ odpornościowy. W warunkach prawidłowych mechanizm NMD eliminuje wadliwe transkrypty mRNA, jednak jego zablokowanie prowadzi do akumulacji nieprawidłowych białek, które po proteolitycznej obróbce są […]

Czytaj więcej

WDR44 reguluje agregację alfa-synukleiny w chorobie Parkinsona

Adam Kuzdraliński75

Zespół naukowców z Université Laval i CHU de Québec zidentyfikował białko WDR44 (WD repeat-containing protein 44) jako regulator początkowej agregacji alfa-synukleiny (α-synuclein) na błonie lizosomów — procesu leżącego u podstaw choroby Parkinsona. Wykorzystując optogenetyczny system indukcji agregacji białek o wysokiej rozdzielczości czasowej, badacze wykazali, że wyciszenie ekspresji WDR44 istotnie zmniejsza tworzenie agregatów alfa-synukleiny zarówno w […]

Czytaj więcej

„Inteligentny” lek z DNA rozpoznaje komórki nowotworowe z podwójną precyzją

Adam Kuzdraliński71

Zespół z Uniwersytetu Genewskiego opracował programowalny układ terapeutyczny zbudowany z syntetycznych nici DNA sprzężonych z lekiem, który selektywnie rozpoznaje komórki nowotworowe i oszczędza komórki nienowotworowe. Konstrukcja działa jak molekularna bramka logiczna typu AND: aktywacja następuje wyłącznie wtedy, gdy na powierzchni komórki jednocześnie występują dwa charakterystyczne markery nowotworowe, rozpoznawane przez afibodyn i aptamer sprzężone z nićmi […]

Czytaj więcej

Sztuczna inteligencja odkrywa tysiące nowych systemów odpornościowych bakterii

Adam Kuzdraliński73

Dwa niezależne zespoły badawcze wykorzystały uczenie maszynowe (machine learning) do przeszukania genomów bakteryjnych w poszukiwaniu białek zaangażowanych w obronę przed wirusami bakteryjnymi — bakteriofagami. Zespół Petera DeWeirdta opracował narzędzie DefensePredictor, wytrenowane na danych z 17 000 genomów bakteryjnych, które w analizie około tysiąca genomów zidentyfikowało blisko 3000 nowych grup białek obronnych — funkcję antyfagową potwierdzono […]

Czytaj więcej

Tysiąc chińskich genomów złożonych dzięki nowej metodzie PIGA

Adam Kuzdraliński91

Zespół kierowany przez prof. Jiana Yanga z Westlake University opracował metodę PIGA (pangenome-informed genome assembly), która umożliwia składanie diploidalnych genomów ludzkich na dużą skalę przy znacznie obniżonych kosztach sekwencjonowania. W ramach projektu 1000 Chinese Pangenome (1KCP) naukowcy złożyli 1116 diploidalnych genomów, łącząc odczyty krótkie (Illumina) i długie (PacBio) z informacją z pangenomu referencyjnego. Analiza ujawniła […]

Czytaj więcej

Nowe narzędzie AI projektuje syntetyczne wzmacniacze ekspresji genów

Adam Kuzdraliński86

Zespół prof. Steina Aertsa z VIB i KU Leuven opublikował w Nature Methods oprogramowanie CREsted (cis-regulatory element sequence training, explanation and design) — platformę opartą na uczeniu głębokim (deep learning), która umożliwia analizę i projektowanie sekwencji wzmianiających ekspresję genów (enhancerów) specyficznych dla danego typu komórki. Narzędzie integruje przetwarzanie danych o dostępności chromatyny z pojedynczych komórek, […]

Czytaj więcej

Pasożyt śpiączki afrykańskiej ukrywa się dzięki „molekularnej niszczarce”

Adam Kuzdraliński74

Naukowcy z University of York odkryli białko ESB2, które pozwala pasożytowi Trypanosoma brucei — wywołującemu śpiączkę afrykańską (trypanosomozę) — skutecznie unikać odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Białko to działa jak „molekularna niszczarka” (molecular shredder) — selektywnie degraduje transkrypty mRNA genów towarzyszących (ESAG) w miejscu ich powstawania, jednocześnie pozostawiając nienaruszone instrukcje genetyczne kodujące wariantowe glikoproteiny powierzchniowe (variant surface […]

Czytaj więcej